Về thăm làng Đình Bảng, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, chúng tôi vẫn được nghe người dân nơi đây kể về Đội thiếu niên du kích Đình Bảng gan dạ, thông minh và dũng cảm, đối đầu với thực dân Pháp xâm lược.

Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Văn Thượng, nguyên là Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Cao Bằng. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông đã cùng đơn vị tham gia hàng trăm trận đánh lớn nhỏ, trong đó có 131 lần đảm nhiệm mũi trưởng xung kích đột phá căn cứ của địch.

56 năm đã trôi qua nhưng kỷ niệm về những chuyến xe vượt mưa bom bão đạn trên tuyến lửa Trường Sơn vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức của Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Đình Chiến, nguyên Phó đoàn trưởng Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 327, Quân khu 3.

35 năm công tác trong ngành quân khí, Thượng tá Trần Đình Đạo, Chủ nhiệm Kho K822 (Cục Quân khí, Tổng cục Hậu cần-Kỹ thuật) luôn yêu nghề và có nhiều sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, giải pháp quản lý, giữ kho an toàn.

Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Công Tường hiện sinh sống tại xã Yên Định, tỉnh Thanh Hóa. Anh và tôi từng là lái xe kéo pháo thuộc Đại đội 13, Trung đoàn 280, Sư đoàn 367, Quân chủng Phòng không-Không quân. Chúng tôi biết nhau từ thời ở Trường Sơn, nhưng phải gần 30 năm sau mới gặp lại.

Trong ký ức của những cựu chiến binh Trung đoàn 1-U Minh, Sư đoàn 330, Quân khu 9, cái tên Sáu Do (Nguyễn Thành Do) không chỉ gắn liền với những trận đánh hỏa lực vang dội mà còn là biểu tượng của tinh thần “tàn nhưng không phế” trên các cương vị công tác sau này.

Bếp Bân tên đầy đủ là Tạ Văn Bân, sinh năm 1901, trong một gia đình nhà nho nghèo ở xã An Đông, tổng Phương Đàn, sau năm 1945 được đặt tên là xã Lê Hồ, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam, nay là phường Lê Hồ, tỉnh Ninh Bình.

Sinh thời, tại nhà riêng ở phố Đội Cấn, Hà Nội, đồng chí Vũ Oanh (1924-2022), nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng ban Dân vận Trung ương từng kể với chúng tôi nhiều kỷ niệm về những ngày đầu đến với cách mạng. Nổi bật là quá trình tham gia tuyên truyền, vận động nhân dân hiểu và ủng hộ Việt Minh thời kỳ mới thành lập.

Chúng tôi tìm đến nhà Đại tá Phạm Minh Thảo (Tám Thảo), nguyên Phó tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh Bến Tre ở khu phố 3, phường Sơn Đông, tỉnh Vĩnh Long và được nghe ông kể về những trận đánh xuất quỷ nhập thần của lực lượng đặc công tỉnh Bến Tre trước đây.

Giữa chiến trường ác liệt, chỉ nghe đến tên o Diệp thôi, lính tráng chúng tôi đã xao xuyến. Thú thực, ban đầu nghe anh em kể về cô, về thành tích chiến đấu của các o du kích, tôi chưa tin lắm. Thế nhưng đến khi gặp cô, cả trong tình huống trận mạc, thì Diệp quả là thiếu nữ xứng đáng để anh lính nào cũng yêu mến.